|
Een serie artikelen over de verschillende typen rijtuigen en uitleg over de geschiedenis en oorspronkelijk doel daarvan.
Wat is een rijtuig?
Volgens het woordenboek: een voertuig, door paarden getrokken.
Is een koets een rijtuig? Ja!
Is een rijtuig een koets? Neen, .....niet altijd.
Een koets is een gesloten of overdekt rijtuig. Het woord koets wordt te pas en te onpas gebruikt, evenals het woord sjees in het zuiden van het land. Daar gebruikte men voor een tweewielig rijtuig meestal het woord sjees. In Nederland gaat de voorkeur uit naar de benaming rijtuig. Het aantal rijtuigtypen dat zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld is zo groot geworden dat het voor de meeste mensen niet meer mogelijk is om er een structuur in aan te brengen. Elke fabrikant had zijn eigen basismodellen, maar op verzoek van de koper werd het rijtuig vaak aangepast aan diens behoefte, dit gaf weer de nodige variatie in de modellen van de rijtuigen en hun benaming.
Om vertrouwd te raken met het herkennen van de rijtuigen verdient het aanbeveling de rijtuigen op te delen in families namelijk:
1. Stad- en dienstrijtuigen
2. Sportrijtuigen
3. Streek- plattelands en jachtrijtuigen
4. Park- en familierijtuigen
5. Reis- en transportrijtuigen
6. Bedrijfsaanspanningen
7. Arren en sleden
|
|
Onderstaand volgt een globale beschrijving van de kleding welke door het personeel werd/wordt gedragen op een dienstrijtuig.
|
|
Lees meer...
|
|
|
 De Berline deed aan het eind van de zeventiende eeuw zijn intrede en ontleende zijn naam aan de naam van de stad Berlijn.
Het rijtuig onderscheidde zich van andere rijtuigen doordat op het onderstel, twee langbomen (flèches) waren geplaatst.
Vaak werd de kast van het rijtuig gedragen door vier lederen riemen, door deze constructie werd het rijtuig veiliger, begaf een van de riemen het, hetgeen in de praktijk nog al eens voorkwam, dan kwam de kast op de langbomen terecht zonder dat het rijtuig kantelde.
Dit voordeel leidde ertoe dat de Berline in de achttiende eeuw het meest gebruikte (reis-)voertuig werd voor zowel in de stad, op het land en bij plechtigheden.
|
|
|
 De Coupé is voort gekomen uit de Berline, er ontstond behoefte aan een tweepersoons, lichter reisrijtuig, vooral vanwege het feit dat men zich sneller wou verplaatsen.
De gesloten Berline werd gehalveerd door de voorste zitplaatsen te laten vervallen. Het voorste gedeelte van de kast werd er als het ware afgesneden (in het Frans: coupé).
Kenmerkend is de gesloten kast voor twee passagiers met aan beide zijden een portier met een schuifraam. In de voorwand is al of niet een gebogen voorraam aangebracht.
Het rijtuig werd veelvuldig gebruikt voor het doen van inkopen in de stad of om op visite te gaan. De Coupé wordt in principe bespannen met een of twee gareel betuigde paarden en vanaf de bok af gereden.
|
|
|
 De Landauer ontleend zijn naam aan de vestigingstad Landau in de Pfalz in Duitsland.
De toenmalige koning Jozef I van Oostenrijk reisde regelmatig heen en weer tussen Wenen en Landau, daarbij maakte hij gebruik van een rijtuig met kappen welke naar voren en naar achteren werden geslagen/geschoven.
Hierdoor werd het reizen comfortabeler men kon profiteren van de frisse lucht.
Later werd de kapconstructie verbeterd en ontwikkelde men een goed mechanisme voor het openen en sluiten van de kappen.
De Landauer werd een praktisch elegant rijtuig dat vrijwel bij alle weersomstandigheden kon worden gebruikt.
|
|
|
|
Authentiek 
